-Teknologisk utvikling og etikk-
Korleis skal det gå med privatlivet viss mesteparten av trafikkdataen skal lagrast? Går det an å bryte seg inn eller misbruke det ein finn? Kva fordelar har vi ved denne lagringa viss ein ser på samfunnet og livet til ungdommen?
Moralen til samtlige som brukar internett har forandra seg dei siste åra. Då datamaskina blei allemannseie førte det til at ein måtte finne nye normer og reglar på internettet. Tankar som: kva informasjon kan ein legge ut, kva bileter er passande og korleis oppretthalde ein sikkerheita på maskina dukka opp. Sidan internett er open for alle er dette noko einkvar bør tenkje over. Når informasjon er tilgjengeleg for deg, er det mest sannsynleg open for andre. Utifrå det ein kan finne på nett virkar det som om det er lettare å gje slepp på personlege opplysningar no enn det var før. Folk er altså ikkje så opptatt av å halde identiteten sin like hemmeleg.
Men det er få som faktisk blir utsett for angrep og misbruk. Dei som får tak i denne type informasjon har som oftast gjort noko for å få tak i den. Kva skal ein gjere viss Datalagringsdirektivet får innført lovar om lagring av trafikkdata for e-post, ulike typer telefoni, internettilgang, identiteter og lokaliseringsdata for mobil kommunikasjon?
Poenget bak er å lagre informasjon for å bekjempe kriminalitet og terrorisme, men er det å gå litt for langt? Det finst sjølvsagt strenge reglar for dei som arbeider med dette, men er det sikkert nok? Fleire meiner det er i strid med Den europeiske menneskerettskonvensjonen, og seier det ikkje er nok at det er hensiktsmessig, rimeleg og ønskeleg. Men sidan det må lagrast på ein eller annan måte, kvifor ikkje under eit statleg organ?
Kva har dette å seie for moralen til unge? Nesten alle har eigen mobil, data og kamera, så kva skjer viss nokon kjem over ei morosam hending? Dei fleste ville ha tatt det opp på film og lagt det ut på nett. Kor mange er klar over at dette er ulovleg utan samtykke?
Det er vanleg å laste opp bileter på nettsamfunn som Facebook og Nettby, men unge tenker sjeldan over at det er ulovleg. Det har blitt så vanleg at det er unormalt å ikkje ha bilete, namn og alder offentleg på nettet. Og det er noko som kan føre til ein ny type mobbing. Ta til dømes Deiligst.no, ei side der ein lastar opp bilete av seg sjølv og får karakter på utsjånad. Får unge eit bra moralsk bilete av seg sjølv og kvarandre på denne måten? Er dette noko for kven som helst og korleis ville du ha reagert viss du fant eit bilete av deg sjølv der?
Digitale hjelpemiddel opnar for lagring av personleg informasjon, og alle bør ta eit standpunkt på kva ein sjølv synst er greitt å dele med andre. Moralen til enkelte har forandra seg og nye reglar må setjes. Og når det er unge menneskjer med i biletet er det viktig å starte tidleg med dette arbeidet. Alle bør ha tenkt over dei etiske dilemma som kan oppstå når ein bruker internett, for kven veit kva som blir lagra? Det er dermed viktig at Datalagringsdirektivet diskuterer lovforslaget sitt ordentleg før dei gjer noko med det. Ein veit aldri om informasjon kan bli stjelt eller misbrukt. Skulen og arbeidsplassane bør også ha klare reglar for kva som er lov og ikkje lov. Oppveksten bør bestå av sunn internettbruk og foreldre bør sjekke opp i kva borna gjer på nett. For det er ikkje sikkert at bileta som blei lasta opp i tenåra er like flott å sjå på når ein er arbeidssøkjar nokre år seinare.
fredag 23. april 2010
onsdag 21. april 2010
Ikt gjør skulekvardagen lettare
-Informasjonssamfunnet - konsekvensar av IKT i utdanning og skule -
Med dagens teknologiske hjelpemiddel går skulekvardagen fortare, og ein kan tilretteleggje undervisninga på ein betre måte. Men får ein det beste resultatet ved å leggje mykje vekt på ikt-bruk? Kan det hende at enkelte lærarar ikkje klarer å følgje med i utviklinga, og kan det hende at det faglege fokuset i skulen blir svekka?
Korleis er eigentleg skuledagen for ein vanleg ungdom? Eg har eit døme fra ein dag eg var i praksis for ikkje så lenge sidan. På timeplanen stod det samfunnsfag, og temaet var Napoleon Bonaparte. Vi studentar hadde laga ein Powerpoint med bileter og stikkord. Medan dette stod på i bakgrunnen, fortalte vi meir utfyllande rundt stikkorda. Elevane satt stor pris på ein slik undervisning. Dei kunne studere biletet samstundes som dei lærte noko.
Fleire har kome fram til at ein lære betre av lyd og bileter enn tekst aleine. Med andre ord er bruk av multimedia i skulen ein positiv ting. Og eit døme på dette kan vere å bruke Powerpoint i undervisninga. Men vi har også digital tavle eller Smartboard. Ved å bruke desse verktøya kan elevane delta meir i undervisninga. Dei kan kome opp på tavla og teikne og skrive, og alt lagres på ei datamaskin. Berre sjå kor lett det er å bruke Smartboard i denne videoen:
I dei fleste vidaregåande skulane er det vanleg at nesten alle elevar har kvar sin data. Denne datamaskina kan dei bruke i undervisninga, og dei kan bruke den til å gjere lekser. Men kor lurt er det eigentleg å gje ein 16 år gamal tenåring ei datamaskin som er lov å bruke i undervisninga? Har dei viljestyrke og sjølvinnsikt nok til å vurdere når det er passande å sjekke diverse nettsider når ein har matematikkundervisning?
Før i tida blei fag nedlagt viss det ikkje fantes ein lærar som kunne undervise i det. Med dagens teknologi treng ikkje dette skje! Det er fleire skuler der ute som har tatt i bruk fjernundervisning/nettundervisning. No kan klassen samles og sjå læraren direkte via nettet. Med webcam og framsynar kan ein lære uansett kva skulen ein går på. Youtube har også lansert ei side der ein kan finne tusenvis av gratis forelesningar på nett.
Personleg synst eg at det er kjempe flott med alle verktøya ein kan bruke i undervisninga. Det krever ein del ekstra forarbeid, men eg trur elevane får meir ut av det. Og dei vil også setje pris på ein lærar som held seg oppdatert innan teknologiutviklinga. Men som med alt anna, er det viktig med måtehald. Det skadar ikkje å innimellom ha ein vanleg einvegs forelesning utan bileter og datamaskiner. Ein annan ting som er viktig er å lære elevane å bruke desse verktøya riktig. Det er ikkje berre å seie at dei skal finne ein tekst på nett, dei skal skrive eit brev i word, og at dei skal redigere eit bilete. Læraren må forberede seg, evt dra på kurs og lære opp elevane korleis dei skal handtere skulekvardagen. Viktige tema er god kjeldebruk, vite kva som er godtatt å kopiere fra nett, og vite kva som er lovleg å laste opp/ned på datamaskina.
Til slutt vil eg nemne eit viktig punkt til, avhengighet. Det er eit problem som kan ødeleggje skulegongen eller framtidleg arbeidsliv. Det er viktig å skape eit skilje mellom skuletid og fritid på datamaskina. Det er sjeldan noko regler for kva ein har lov til heime, men det bør innføres tydelege reglar på skulen.
Det har skjedd ei stor utvikling i skulekvardagen dei siste 20 åra. Mange nye digitale hjelpemiddlar har kome til, og lærarar har tatt i bruk desse for å betre undervisninga. Born veks opp med desse media, og det er dermed lett å skape interesse. Ein bør også hugse på å skilje skulearbeid frå fritida når datamaskiner blir brukt. Når dei er så vand med det på fritida treng ein klare reglar for bruk på skulen. Men med opplæring av lærarar og riktig bruk har eg trua på at undervisninga og skulekvardagen vil få betre flyt ved hjelp av ikt. Det finst mange moglegheiter der ute som er klar til bruk, og med nok kunnskap ligg alt til rette for fengjande og meiningsfull undervisning.
Med dagens teknologiske hjelpemiddel går skulekvardagen fortare, og ein kan tilretteleggje undervisninga på ein betre måte. Men får ein det beste resultatet ved å leggje mykje vekt på ikt-bruk? Kan det hende at enkelte lærarar ikkje klarer å følgje med i utviklinga, og kan det hende at det faglege fokuset i skulen blir svekka?
Korleis er eigentleg skuledagen for ein vanleg ungdom? Eg har eit døme fra ein dag eg var i praksis for ikkje så lenge sidan. På timeplanen stod det samfunnsfag, og temaet var Napoleon Bonaparte. Vi studentar hadde laga ein Powerpoint med bileter og stikkord. Medan dette stod på i bakgrunnen, fortalte vi meir utfyllande rundt stikkorda. Elevane satt stor pris på ein slik undervisning. Dei kunne studere biletet samstundes som dei lærte noko.
Fleire har kome fram til at ein lære betre av lyd og bileter enn tekst aleine. Med andre ord er bruk av multimedia i skulen ein positiv ting. Og eit døme på dette kan vere å bruke Powerpoint i undervisninga. Men vi har også digital tavle eller Smartboard. Ved å bruke desse verktøya kan elevane delta meir i undervisninga. Dei kan kome opp på tavla og teikne og skrive, og alt lagres på ei datamaskin. Berre sjå kor lett det er å bruke Smartboard i denne videoen:
I dei fleste vidaregåande skulane er det vanleg at nesten alle elevar har kvar sin data. Denne datamaskina kan dei bruke i undervisninga, og dei kan bruke den til å gjere lekser. Men kor lurt er det eigentleg å gje ein 16 år gamal tenåring ei datamaskin som er lov å bruke i undervisninga? Har dei viljestyrke og sjølvinnsikt nok til å vurdere når det er passande å sjekke diverse nettsider når ein har matematikkundervisning?
Før i tida blei fag nedlagt viss det ikkje fantes ein lærar som kunne undervise i det. Med dagens teknologi treng ikkje dette skje! Det er fleire skuler der ute som har tatt i bruk fjernundervisning/nettundervisning. No kan klassen samles og sjå læraren direkte via nettet. Med webcam og framsynar kan ein lære uansett kva skulen ein går på. Youtube har også lansert ei side der ein kan finne tusenvis av gratis forelesningar på nett.
Personleg synst eg at det er kjempe flott med alle verktøya ein kan bruke i undervisninga. Det krever ein del ekstra forarbeid, men eg trur elevane får meir ut av det. Og dei vil også setje pris på ein lærar som held seg oppdatert innan teknologiutviklinga. Men som med alt anna, er det viktig med måtehald. Det skadar ikkje å innimellom ha ein vanleg einvegs forelesning utan bileter og datamaskiner. Ein annan ting som er viktig er å lære elevane å bruke desse verktøya riktig. Det er ikkje berre å seie at dei skal finne ein tekst på nett, dei skal skrive eit brev i word, og at dei skal redigere eit bilete. Læraren må forberede seg, evt dra på kurs og lære opp elevane korleis dei skal handtere skulekvardagen. Viktige tema er god kjeldebruk, vite kva som er godtatt å kopiere fra nett, og vite kva som er lovleg å laste opp/ned på datamaskina.
Til slutt vil eg nemne eit viktig punkt til, avhengighet. Det er eit problem som kan ødeleggje skulegongen eller framtidleg arbeidsliv. Det er viktig å skape eit skilje mellom skuletid og fritid på datamaskina. Det er sjeldan noko regler for kva ein har lov til heime, men det bør innføres tydelege reglar på skulen.
Det har skjedd ei stor utvikling i skulekvardagen dei siste 20 åra. Mange nye digitale hjelpemiddlar har kome til, og lærarar har tatt i bruk desse for å betre undervisninga. Born veks opp med desse media, og det er dermed lett å skape interesse. Ein bør også hugse på å skilje skulearbeid frå fritida når datamaskiner blir brukt. Når dei er så vand med det på fritida treng ein klare reglar for bruk på skulen. Men med opplæring av lærarar og riktig bruk har eg trua på at undervisninga og skulekvardagen vil få betre flyt ved hjelp av ikt. Det finst mange moglegheiter der ute som er klar til bruk, og med nok kunnskap ligg alt til rette for fengjande og meiningsfull undervisning.
Abonner på:
Innlegg (Atom)